Tegenlicht2021-2022
AL
Tegenlicht in Dutch or Backlight in English is a series of television documentaries by the VPRO, a Dutch public broadcasting organisation. Backlight "aims to grasp the quintessence of prominent trends and developments" in the practice of critical journalism, and tries to improve understanding of the intricate inner workings of our modern society.
Where to Watch Tegenlicht • 2021-2022
22 Episodes
- Handel in Voorkennis
A1Handel in VoorkennisOngemerkt hebben terabytes aan data die over ons worden verzameld hun intrede gedaan op de aandelenbeurs. Slimme bedrijven gebruiken die om zo eerder dan de rest van de markt te kunnen zien wat de omzet van Apple is of het aantal abonnees van Netflix. Een duik in de wereld van 'alternative data', om te kijken wie er op de beurs wint en wie niet. De aandelenbeurs hoort een gelijk speelveld te zijn, iedereen heeft dezelfde informatie, zeker sinds de coronacrisis en lage rentes miljoenen particulieren hebben verleid om ook geld in aandelen te steken. - Boeren, burgers en beren
A2Boeren, burgers en berenEen kennismaking met de voorhoede van daadkrachtige natuurherstellers in Europa. Hoe geven zij de natuur weer een plek voor de toekomst? En hoe ziet onze omgang met de andere diersoorten er dan uit? Kunnen we de natuur nog herstellen of is het al te laat? De nieuwste cijfers over verlies aan biodiversiteit drukken het gemoed. Maar de natuur is veerkrachtig en als de juiste condities worden gecreëerd, blijkt natuurherstel wonderbaarlijk snel mogelijk. - Freezing fertility
A3Freezing fertilityDenken we voldoende na over hoe de toekomst van onze vruchtbaarheid eruit zal zien, en over wie hem vormgeeft? Wat vindt de maatschappij wenselijk als het gaat om kinderen krijgen? Wat betekent het om vruchtbaar te zijn in de 21e eeuw? Nu er technologisch en juridisch steeds meer mogelijk is in de 'baby-maakindustrie' en behandelingen alomtegenwoordig en geavanceerder worden, rijzen deze vragen. Veel vrouwen beslissen nu om eicellen in te vriezen voor later, om zo hun fertiliteit te 'managen'. Een tendens waar de markt gretig in meebeweegt. Met o.a. Martin Varsavsky, Simon Fishel, Enrique Criado, Lucy van de Wiel en Marta Jansa Perez. - De ontgroeiers
A4De ontgroeiersDe overheid en het bedrijfsleven richten zich steevast op economische groei: een hoger Bruto Nationaal Product, meer omzet, meer verkopen en meer marktaandeel. Als de economie groeit, wordt alles beter. Maar klopt die aanname wel? Kan het ook anders? Waarom worden de mensen in Westerse landen ongelukkiger, zelfs als het BNP groeit? Een tocht langs denkers en doeners die kritische vragen stellen bij de eeuwige economische groei. Met o.a. Sam de Muijnck, Elske Doets, Katherine Trebeck en Dave Hakkens. - De nieuwe elite
A5De nieuwe eliteHoe komt het dat technische beroepen helemaal uit de mode zijn geraakt? De toekomst ligt in handen van handwerkers en het lijkt erop dat verandering, zoals de energietransitie, van de werkvloer komt. Door een tekort aan elektriciens en loodgieters lijkt de geplande energietransitie te mislukken. Handwerk staat gelijk aan vies werk. Vijftig jaar geleden wilden we het volk verheffen. Iedereen moest kunnen studeren, maar daarmee hebben we handwerk en veel waardevolle en onmisbare beroepen naar de achtergrond verbannen. Er wordt nog steeds onderscheid gemaakt tussen hoog- en laagopgeleiden, maar de hoogopgeleiden zijn niet langer de elite. - Medicijnen van morgen
A6Medicijnen van morgenDe wetenschap is voor het eerst in staat om het lichaam elk mogelijk eiwit te laten produceren dat het wil. Bevinden we ons op de drempel van een nieuw tijdperk? De kennis over hoe het lichaam op het meest fundamentele niveau werkt, neemt razendsnel toe. Niet het DNA, maar de eiwitten in ons lichaam, 'het proteoom', doen het echte werk. Zij houden onze lichaamscellen gezond. In de VS steken durfkapitalisten miljarden in Proteomicsstartups die door het scannen van bloed, urine of speeksel op eiwitten een haarscherp beeld krijgen van je algehele gezondheid. Met o.a. Albert Heck, John Moult, Ellen Zhong, Andrea Maier en Henry van den Bedem. - De digimens
A7De digimensDigitale assistenten zijn in opkomst en deze slimme ondersteuners begeven zich op communicatieterreinen die voorheen enkel aan mensen voorbehouden waren: empathie en emotie. Zien of horen we straks nog het verschil tussen mens en machine? En kunnen deze digitale mensen ons helpen bij het oplossen van structurele problemen, zoals personeelstekorten in de zorg en in het onderwijs? En moeten we dat überhaupt wel willen? - Vissen naar de toekomst
A8Vissen naar de toekomstAl tientallen jaren strijden milieuorganisaties en beroepsvissers over het gebruik van de Noordzee. Zorgen over overbevissing en afnemende biodiversiteit zetten de visserij steeds meer onder druk. Met de brexitbeperkingen, het verbod op pulsvissen en de kosten voor verduurzaming is een toekomst als beroepsvisser steeds moeilijker voor te stellen. Toch werken er door het hele land mensen aan nieuwe oplossingen voor de sector. Is er een toekomst mogelijk waarin iedereen tevreden is: genieten van een lekkerbekje én van een gezonde, biodiverse Noordzee, met zelfs weer ruimte voor de vleet, een reuzenrog? - Rijden op zon
A9Rijden op zonSchoon vervoer komt binnen handbereik en is nog zelfladend ook: de zonneauto, een elektrische auto met ingebouwde zonnepanelen, komt in 2022 op de markt. En deze solar mobility-sector wordt nu eens niet door het machtige Silicon Valley aangevoerd, maar door Nederland. VPRO Tegenlicht brengt de sector in kaart, test de kersverse modellen en spreekt de ontwerpers over hun dromen en de hinderpalen. - Wijze lessen van Afghanistan
A10Wijze lessen van AfghanistanMet de machtsovername van de Taliban in Afghanistan kondigde zich een nieuwe wereldorde aan. Een waarin de VS niet langer de internationale politieman is, waarin China een eigen rol opeist en waarin Europa kleur moet gaan bekennen. Welke moeilijke keuzes moet Europa gaan maken om overeind te blijven in het nieuwe geopolitieke krachtenveld? Welke geopolitieke en humanitaire lessen zijn er te trekken uit de puinhoop in Afhanistan? Een blik naar het schaamtevolle heden, het moeizame verleden en de onzekere toekomst met Dick Berlijn, Mahbouba Seraj, Jonathan Powell en Kishore Mahbubani. - Digitale detox
A11Digitale detoxWat is onze eigen verantwoordelijkheid voor het vergiftigde leefklimaat van de online samenleving? Filosoof Hans Schnitzler was al kritisch op Big Tech toen iedereen nog geloofde in de heilzame wonderen van Google en Facebook. Nu zelfs de grootste techno-optimisten moeten toegeven dat de macht van Silicon Valley gevaarlijk is voor onze maatschappij, is het tijd voor de volgende stap. Hoe gaan we de macht van Big Tech inperken? Met alleen strengere regels gaan we het niet redden: onze eigen digitale mentaliteit moet broodnodig veranderen. - Metaleven
A12MetalevenIn de Metaverse, de opvolger van internet, leven en werken we binnenkort in een digitaal land. Het lijkt iets voor nerds, maar we zitten er zonder het door te hebben misschien al middenin. Ondertussen worden al onze bewegingen in de cloud opgeslagen. Zal ons leven zich helemaal digitaal gaan afspelen? Wat betekent het straks om mens te zijn? Verliezen we het vertrouwen in ons eigen kunnen? Met o.a. de CEO van Gorillas, Kagan Sümer, medewerkers van dating-app Breeze, directeur van P-X Systems, J. Wynne, en schrijver van The Circle en The Every, Dave Eggers. - NTF Mania
A13NTF ManiaNon-fungible tokens, NFT's, zijn de nieuwe speeltjes van anonieme verzamelaars met veel virtueel geld. De digitale eigendomsbewijzen maken virtuele kunst verhandelbaar. Maar de match tussen cryptovaluta en mediakunst roept veel vragen op. Wordt hier een piramidespel gespeeld door de nieuwe rijken of is er eindelijk een bron van inkomsten voor webkunstenaars? En is de NFT-hype een bubble of een voorbode van veranderingen die veel verder gaan dan alleen de kunst? Met kunstenaars Krista Kim, Kenny Schachter, Simon Denny, Harm van den Dorpel, Don Diablo, Ralph Nauta/Studio Drift en investeerders Veritas Kami en Luiz Ramalho. - Een Nieuwe Orde
A14Een Nieuwe OrdeNu de energietransitie op stoom komt, is iedereen koortsachtig op zoek naar het goud van de groene economie: lithium, ook in Europa. Want niemand wil meer afhankelijk zijn van autocratische landen of kartels. Wat gaat de energietransitie betekenen voor de geopolitieke verhoudingen? En is er voldoende lithium in de Europese bodem aanwezig om zelfvoorzienend te worden? Met o.a. Diederik Samsom, Meghan O'Sullivan, Thea Riofrancos, Zlatko Kokanovic, Alexander Palkovsky en Horst Kreuter. - De waarheid als wapen
A15De waarheid als wapenHoe vecht je succesvol tegen desinformatie en leugens? N.a.v. de Russische opmars in de Oekraïne opnieuw een bezoek aan de Elfen, een vrijwilligersleger van trollenbestrijders in Litouwen. In de Baltische staten zijn ze gewend aan informatieoorlog, ze worden al jaren bestookt met desinformatie vanuit Rusland. Litouwen loopt voorop in de strijd tegen desinformatie: hun leger heeft een controlroom die 24 uur per dag de media controleert op nepnieuws. Daarnaast is het land rijk aan trollenbestrijders, Elfen, die samenwerken met de fake news-jagers van Debunk. - De wereldkaart volgens China
A16De wereldkaart volgens ChinaHoe ziet de wereld eruit als China straks dé economische wereldleider is en het zwaartepunt van de wereldeconomie verschuift naar de Indo-Pacific regio? Wat blijft er over van onze democratische en humanitaire waarden als China de dienst uitmaakt? Zal China een agressieve machtspolitiek gaan voeren, waarbij Taiwan aan de beurt is om te worden ingelijfd? Of zal China het belang van de wereldhandel en de wereldvrede voorop stellen? Een onderzoek naar de mogelijke toekomstscenario's voor dit nieuwe geopolitieke centrum. Met Kishore Mahbubani, Andy Xie, Fareed Zakaria, Shake, Howard Zhang en Maarten Schinkel. - Rebranding Chaos
A17Rebranding ChaosIn een wereld die in de ban is van het K-woord roept vrije geest Abel van Gijlswijk op geheel eigen wijze op tot anarchie, onder meer als zanger van punkband Hang Youth. Als een moderne alchemist probeert Van Gijlswijk chaos in de markt te zetten als alternatief voor het kapitalisme. In nummers van een minuut verwoordt hij de onvrede van iedereen die voelt dat er ergens iets niet klopt. Geïnspireerd door de ideeën van de Sloveense filosoof Slavoj Žižek en de overleden Britse schrijver Mark Fisher, auteur van Capitalist Realism, werkt hij nu aan een radicaal theaterstuk waarin hij zijn aanval op 'het kapitalistische gelul' onderbouwt. - Op de grens van het ideaal
A18Op de grens van het ideaalHoe overleven idealen in tijden van diepe crisis? Door de oorlog in Oekraïne heeft de strijd voor vrijheid en democratie overal ter wereld nieuwe betekenis gekregen. Dicht bij huis, in Polen, nemen vier jonge activisten die de crisis aan den lijve ondervinden, iedere dag opnieuw de handschoen op. Wat betekent vrijheid voor de Wit-Russische Jana Shostak, de Oekraïense Daria Kaleniuk, de Russische Aleksandr Konovalov en de Poolse Janek Spiewak? Voor deze activisten geldt dat hun wens om zich uit te spreken tegen onrecht verder gaat dan hun weerzin tegen de autoritaire regimes in eigen land alleen: verzet zit bij ieder van hen in de genen. - De ideale Unie volgens Mathieu Segers
A19De ideale Unie volgens Mathieu SegersVerkenning van de nabije toekomst van de Europese Unie met hoogleraar eigentijdse Europese geschiedenis Mathieu Segers. Nu de oorlog aan de Europese oostgrens langer duurt rijst de vraag: hoe zal de Unie van morgen eruitzien? Wordt het niet de hoogste tijd voor een versnelde toetreding van Oost-Europese landen tot de Unie, militaire versterking en betere arbeidsomstandigheden voor Oost-Europese werknemers? Sinds het Verdrag van Maastricht (1992) is de Unie steeds 'Oost-Europeser' geworden, maar bleef het Oosten ver weg, zowel in afstand als in mentaliteit. De waarden waar West-Europa prat op gaat, lijken vooral te gelden voor het Westen zelf. - Wat als de handel stilvalt?
A20Wat als de handel stilvalt?Vrijwel dagelijks worden we geconfronteerd met stijgende prijzen en lange levertijden, op elektrische auto's, badkamertegels en zonnebloemolie. Allemaal spullen die tot voor kort probleemloos in complexe internationale aanvoerlijnen werden geproduceerd en vervoerd. De laatste jaren lijken er steeds vaker problemen te ontstaan: van een gebrek aan mondkapjes tot de afhankelijkheid van Russisch gas: Europa's afhankelijkheid van wereldwijde goederenstromen bleek al meerdere keren gevaarlijk. Zijn de verstoringen tijdelijk of is ons model van internationale handel en de manier waarop we onze goederen maken toe aan een grondige hervorming? - Mobiliteit van morgen
A21Mobiliteit van morgenWat is de schoonste en slimste manier van vervoeren in de toekomst, als je écht alles meerekent? Toekomstdenkers van de TU Eindhoven Maarten Steinbuch en Carlo van de Weijer nemen innovaties onder de loep die mobiliteit duurzaam en toekomstbestendig kunnen maken. Uiteraard is elektrificatie de rode lijn in de huidige transitie van álle vormen van mobiliteit, van fiets tot vliegtuig. Maar wat kan de technologie van morgen nú al verbeteren aan onze mobiliteit? Welke rol spelen planning, afstand en infrastructuur? En wat is de maatschappelijke impact van verplaatsingen? - The Free Press Show
A22The Free Press ShowHoe ziet de toekomst van de journalistiek eruit? In veel landen staat de onafhankelijke journalistiek onder druk. Toch tonen veel journalisten zich strijdvaardig. Ze gebruiken data mining en hackersmethoden of zetten nieuwe netwerken en internationale samenwerkingen op. Hoe zullen de journalisten van de toekomst omgaan met dictators en kan nieuwe technologie hen daarbij helpen? Mediawetenschapper Mark Deuze geeft aan de hand van zijn beeldarchief een blik op de oorlog, die niet alleen op het slagveld maar ook in de media wordt uitgevochten. Met de Nederlands-Oekraïense Victoria Koblenko en de Russische politiek commentator Mikhail Fishman.